Rozwód czy separacja
Rozwód a separacja – co wybrać?
Małżonkowie bardzo często stają przed dylematem, co zrobić, gdy ich małżeństwo się nie układa, a zamiast lepiej, jest tylko gorzej.
Co jest lepszym i możliwym w ich sytuacji rozwiązaniem – rozwód, czy separacja?
Zarówno rozwód, jak i separacja prawna (nie mylić z separacją faktyczną) to
instytucje przewidziane przepisami prawa na wypadek problemów w małżeństwie. Każda z nich rządzi się innymi przesłankami i wywołuje inne skutki w sferze prawnej dla istnienia małżeństwa.
Podobieństwa pomiędzy rozwodem a separacją
Dla orzeczenia przez Sąd separacji wystarczające jest, aby pomiędzy małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia małżeńskiego. Zupełność rozkładu polega na tym, iż pomiędzy małżonkami ustaje więź fizyczna, emocjonalna i gospodarcza. Innymi słowy małżonkowie nie darzą się już uczuciami, nie współżyją ze sobą oraz nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Więzi te nie zostają jednak zerwane na stałe, co oznacza iż istnieje szansa na ich odnowienie i naprawienie związku małżeńskiego.
Orzeczenie separacji nie oznacza, iż małżeństwo przestaje istnieć. Ono nadal trwa, a małżonkowie nie mogą zawierać kolejnych związków małżeńskich i są nadal zobowiązani do wzajemnej pomocy (np. w trakcie choroby, czy w formie wsparcia psychicznego. Nie ma również możliwości zmiany nazwiska np. powrotu do nazwiska panieńskiego. Separacja jest więc w pełni odwracalna
W przypadku rozwodu nie jest wystarczające, aby więzi łączące małżonków, tj. więź emocjonalna, fizyczna i gospodarcza, ustały zupełnie. Konieczne jest aby ustały one również w sposób trwały. Trwałość polega na tym, iż w okolicznościach konkretnej sprawy można przypuszczać, iż nie nastąpi powrót małżonków do wspólnego życia. Tym samym przesłanką orzeczenia rozwodu jest trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego. W przypadku orzeczenia rozwodu małżeństwo przestaje istnieć. Jego prawomocne orzeczenie przez sąd oznacza dla każdego z małżonków możliwość zawarcia nowego, kolejnego związku małżeńskiego, pozwala na zmianę nazwiska, tj. powrót do poprzedniego, wpływa na sferę majątkową tj. ustanie wspólności ustawowej małżeńskiej, a nadto zwalnia z obowiązku dbałości o byłego współmałżonka w znaczeniu dbałości w chorobie, czy udzielania wsparcia duchowego (za wyjątkiem sytuacji związanych z alimentacją, o czym szerzej w kolejnym wpisie).
Rozwód jest nieodwracalny.
Orzeczenie separacji nie oznacza, iż małżeństwo przestaje istnieć. Ono nadal trwa, a małżonkowie nie mogą zawierać kolejnych związków małżeńskich i są nadal zobowiązani do wzajemnej pomocy (np. w trakcie choroby, czy w formie wsparcia psychicznego. Nie ma również możliwości zmiany nazwiska np. powrotu do nazwiska panieńskiego. Separacja jest więc w pełni odwracalna
W przypadku rozwodu nie jest wystarczające, aby więzi łączące małżonków, tj. więź emocjonalna, fizyczna i gospodarcza, ustały zupełnie. Konieczne jest aby ustały one również w sposób trwały. Trwałość polega na tym, iż w okolicznościach konkretnej sprawy można przypuszczać, iż nie nastąpi powrót małżonków do wspólnego życia. Tym samym przesłanką orzeczenia rozwodu jest trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego. W przypadku orzeczenia rozwodu małżeństwo przestaje istnieć. Jego prawomocne orzeczenie przez sąd oznacza dla każdego z małżonków możliwość zawarcia nowego, kolejnego związku małżeńskiego, pozwala na zmianę nazwiska, tj. powrót do poprzedniego, wpływa na sferę majątkową tj. ustanie wspólności ustawowej małżeńskiej, a nadto zwalnia z obowiązku dbałości o byłego współmałżonka w znaczeniu dbałości w chorobie, czy udzielania wsparcia duchowego (za wyjątkiem sytuacji związanych z alimentacją, o czym szerzej w kolejnym wpisie).
Rozwód jest nieodwracalny.
Rozwód a separacja – co wybrać?
Rozwód i separacja oparte są na innych przesłankach i wywołują różne skutki prawne. Mają także wiele podobieństw…
Co do zasady, jeśli nie doszło do zawarcia pomiędzy małżonkami tzw. intercyzy, z chwilą zawarcia związku małżeńskiego powstaje z mocy przepisów prawa tzw. małżeńska ustawowa wspólność majątkowa. Zarówno orzeczenie rozwodu, jak i orzeczenie separacji prawnej powoduje ustanie tej wspólności i powstanie pomiędzy małżonkami rozdzielności majątkowej (od tego momentu istnieją dwa osobne majątki, żony i męża).
Obie instytucje nie pozostają również bez wpływu na kwestie dziedziczenia – pozbawiają współmałżonka prawa ustawowego dziedziczenia po drugim małżonku.
Zarówno przy rozwodzie, jak i separacji sąd może ustalać, który z małżonków ponosi winę za rozkład pożycia małżeńskiego. Może również rozstrzygać o kwestiach alimentacji na drugiego małżonka oraz o sposobie korzystania ze wspólnie zajmowanego mieszkania. Jest to zależne od woli stron.
W przypadku obu – zarówno rozwodu, jak i separacji prawnej – gdy małżonkowie posiadają wspólne małoletnie dzieci sąd rozstrzyga również o kwestiach dotyczących dzieci tj. władzy rodzicielskiej, miejscu zamieszkania, kontaktach z dziećmi, czy alimentach.
Co do zasady, jeśli nie doszło do zawarcia pomiędzy małżonkami tzw. intercyzy, z chwilą zawarcia związku małżeńskiego powstaje z mocy przepisów prawa tzw. małżeńska ustawowa wspólność majątkowa. Zarówno orzeczenie rozwodu, jak i orzeczenie separacji prawnej powoduje ustanie tej wspólności i powstanie pomiędzy małżonkami rozdzielności majątkowej (od tego momentu istnieją dwa osobne majątki, żony i męża).
Obie instytucje nie pozostają również bez wpływu na kwestie dziedziczenia – pozbawiają współmałżonka prawa ustawowego dziedziczenia po drugim małżonku.
Zarówno przy rozwodzie, jak i separacji sąd może ustalać, który z małżonków ponosi winę za rozkład pożycia małżeńskiego. Może również rozstrzygać o kwestiach alimentacji na drugiego małżonka oraz o sposobie korzystania ze wspólnie zajmowanego mieszkania. Jest to zależne od woli stron.
W przypadku obu – zarówno rozwodu, jak i separacji prawnej – gdy małżonkowie posiadają wspólne małoletnie dzieci sąd rozstrzyga również o kwestiach dotyczących dzieci tj. władzy rodzicielskiej, miejscu zamieszkania, kontaktach z dziećmi, czy alimentach.
Koszty rozwodu i separacji
Opłata sądowa w sprawie rozwodowej zawsze wynosi 600 złotych. Jest to opłata stała. Warto natomiast pamiętać, że w przypadku rozwodu bez orzekania o winie Sąd zwraca po zakończeniu postępowania 300 złotych temu małżonkowi, który składał pozew, a dodatkowo zasądza na jego rzecz od drugiego małżonka kwotę 150 złotych.
Tym samym każdy z małżonków finalnie ponosi koszt sądowy rzędu 150 złotych.
Separacja na zgodny wniosek małżonków, którzy nie mają wspólnych małoletnich dzieci to koszt 100 złotych opłaty sądowej. W innych przypadkach (brak zgodnego wniosku, posiadanie małoletnich dzieci), to koszt także 600 złotych jak przy rozwodzie.
Tym samym każdy z małżonków finalnie ponosi koszt sądowy rzędu 150 złotych.
Separacja na zgodny wniosek małżonków, którzy nie mają wspólnych małoletnich dzieci to koszt 100 złotych opłaty sądowej. W innych przypadkach (brak zgodnego wniosku, posiadanie małoletnich dzieci), to koszt także 600 złotych jak przy rozwodzie.